Wydział Kultury Nauki i Dziedzictwa Narodowego

Medialny Stan Wyjątkowy


W dniu 17 listopada 2016 r. o godzinie 18.00 w Muzeum Narodowym w Szczecinie odbędzie się wernisaż nowej wystawy czasowej Medialny Stan Wyjątkowy: Partytury. Wystawa będzie prezentowana do 29 stycznia 2017 r. w Muzeum Sztuki Współczesnej przy ul. Staromłyńskiej 1.


Jeśli popatrzysz głęboko, zobaczysz muzykę; sercem natury jest wszechobecna muzyka.
Thomas Carlyle


Szczegóły dotyczące wystawy znajdą Państwo w dalszej częsci artykułu.


Tytuł wystawy Partytury jest grą różnych znaczeń tego słowa i wynika z fascynacji relacją między obrazem a dźwiękiem. Partytura to forma wizualnej komunikacji, która łamie bariery języka, czasu i przestrzeni. Zakłada ona zakres wiedzy pozwalający ją odczytać – jest diagramem, przepisem, mapą i zapisem akcji, która ma zostać wykonana. Przekłada też idee na kod wizualny. Partytura rozumiana jako rama fizyczna, konceptualna i strukturalna pomaga obserwować relację między obrazem a dźwiękiem w filmie i wideo. Dźwięk i film mają bowiem podobną strukturę – są oparte na czasie, dlatego na wystawie znalazł się film Karoliny Breguły i Roberta Mleczki. Kontekstualna i relacjonalna natura dźwięku otwiera alternatywne, niekonwencjonalne sposoby słuchania, rozumienia oraz doświadczania sytuacji i otoczenia. Pojawienie się dzieł site-specific i procesualnych zbliżyło sztukę do dźwięku – ze swojej natury przestrzennego i opartego na czasie. Instalacje dźwiękowe prezentują na wystawie Robert Knuth i Sebastian Mac, Andrzej Wasilewski oraz Artur Malewski i Piotr Bruch. Muzyczny, interaktywny skafander stworzyła Sandra Gałka, a szum z nowojorskich galerii do Muzeum Narodowego w Szczecinie przeniosła Aleksadra Ska.
Notacja muzyki elektronicznej i wykonań muzycznych z pogranicza sztuk nie została jeszcze ustandaryzowana. Partytury przypominają mapy z trajektoriami i symbolami. Wymagają one klucza, który je przetłumaczy w zależności od potrzeb wykonania oraz zwyczajów kompozytora. Wykonawcy muszą rozumieć kod, którym napisany jest utwór i związane z nim symbole, zanim zaangażują się w ekspresję i wyobraźnię muzycznego uniwersum. Na wystawie taką partyturę prezentuje Joanna Wilczyńska. Pozostałością po koncercie wykonanym „do morza” są stroje zaprojektowane przez Annę Witkowską z graficznymi motywami, które mogłyby posłużyć za instrukcję wykonania utworu. Obiekt Dariusza Fodczuka jest pozostałością po jego performance wykonanym podczas otwarcia wystawy, zgodnie z wcześniej przygotowaną partyturą.
Tradycyjnym zapisem nutowym bawią się z kolei Adam Witkowski i Małgorzata Goliszewska, która skomponowała muzykę, przetwarzając częstotliwość różnego rodzaju wydarzeń odbywających się na świecie w ciągu jednej minuty (Partytura dokumentalna). Paweł Książek stworzył serię rysunków inspirowanych twórczością kompozytorów i wykorzystał w nich motyw klasycznej partytury. Waldemar Wojciechowski stworzył partyturę na dźwięk plotera (nasuwa się tu skojarzenie z Cartridge Music Johna Cage’a), a Michał Połomski interaktywną partyturę na kody QR. Partyturę – baner stworzył natomiast Mariusz Waras.
Partytura jako kod jest zapisem graficznym dźwięku, wyobrażonym przez kompozytora.
Jej celem jest zapis muzyki i wykonania dźwięku, ale także aktorów, performerów, tancerzy, filmowców czy twórców intermediów. Artyści, tacy jak Zbigniew Romańczuk i Anna Orlikowska, postanowili posłużyć się cyfrowym zapisem koloru i rzeźby. Artyści Fluxusu używali partytury, aby wnieść do sztuki czynnik życia. Pojawiła się jej idea jako instrukcji wykonania, co pokazują Łukasz Jastrubczak i Rafał Żarski. Partytura w takim sensie organizuje akcję, odkrywając idee w zakodowanym formacie. To mapa prowadząca z punktu A do B. Może być rozkazem, serią wskazówek, ale jest także otwarta na improwizację i interpretację, wolność i ograniczenie. Przewrotnym obiektem-instrukcją, neo-dadaistycznym metronomem, jest obiekt-metronom Kamila Kuskowskiego. Z kolei Bartłomiej Otocki namalował serię obrazów, które mogłyby być potraktowane jako instrukcje wykonania utworu. Podobną funkcję pełni cyfrowy wydruk Igora Omuleckiego. Przestrzennym, jakby milczącym kodem, jest rzeźba Moniki Zawadzki.
Partytura jako diagram odnosi się do wizualnego aspektu muzyki oraz muzycznego aspektu sztuki. To diagramy jako modele, mapowe zapisy rozumienia świata zmysłów lub wyobrażeń, wzorce myślowe. Pozwalają nam one „zobaczyć” proces myślowy, narrację akcji, świat marzeń, zrozumieć połączenia i interakcje między materiałami i ideami oraz zaangażować się podczas interpretacji w myślenie kreatywne. Diagram oferuje sposób traktowania jakiegoś aspektu świata w skondensowany sposób. Takim przykładem może być partytura Danuty Dąbrowskiej-Wojciechowskiej oraz obiekty Natalii Janus-Malewskiej. Oferuje ona perspektywę umożliwiającą pokazanie połączenia między różnymi światami, których nie można postrzegać w tym samym czasie czy miejscu. Jest to kompozycja łącząca różne wymiary, pojęcia, myśli, obrazy, percepcje i obiekty. Partytura jako diagram przenosi ideę kompozycji do pojedynczego wizualnego zapisu, zacierając granice między słowem pisanym a językiemwizualnym i muzycznym. Mając charakter performatywny i twórczy, może ona przypominać diagram i jednocześnie przekraczać jego dynamikę. Tego typu skomplikowaną partyturę świetlną prezentuje w swojej instalacji Agata Zbylut (Świetliki) oraz Hanna Nowicka (wideo Symfonia patetyczna).
Frank Zappa przestrzegał przed fetyszyzacją partytury, pisząc, że „nie je się przepisu”.
Na wystawie są więc też prace dźwiękowe. Małgorzata Szymankiewicz wybrała fragmenty z polskiej muzyki popularnej, traktujące o twórczości, szczególnie malarstwie. Łukasz Skąpski skomponował utwór na kwartet smyczkowy. Aleksandra Zielińska wykonała koncert, wykorzystując motocykle Harley-Davidsona jako instrumenty muzyczne. Zaprezentowana jest też najnowsza płyta Zorki Wollny.


Historia partytury w wielkim skrócie
Pierwsze partytury graficzne tworzyli futuryści, m.in. Luigi Russolo, który pisał je na swoje intonarumori już w 1916 roku. Artyści, tacy jak Paul Klee czy Wassily Kandinsky, interesowali się muzycznym potencjałem grafiki i rysunku. Najbardziej znane partytury graficzne są autorstwa oczywiście Johna Cage’a, który już w latach 30. tworzył partytury taneczne. Zapiski te mogły być inspirowane ręcznie pisanymi, ilustrowanymi partyturami Erika Satie. Partytura do Poème symphonique (1962) György Ligietego – przewidziana jako wydarzenie Fluxusu – składała się jedynie z instrukcji nakręcenia 100 metronomów. W latach 50. powstały wspaniałe graficzne partytury Earla Browna, La Monte Younga, Christiana Wolffa oraz Corneliusa Cardew – brytyjskiego kompozytora, który asystował Cage’owi i Karlheinzowi Stockhausenowi. Jedna z najbardziej znanych partytur graficznych – December 1952 Earla Browna – jest konstrukcją przypominającą dzieła Mondriana. W wygłoszonym w 1959 roku w Darmstadt wykładzie Musik und Graphik Stockhausen mówił o „emancypacji elementu graficznego od muzycznego”. Pod koniec lat pięćdziesiątych i w latach sześćdziesiątych XX wieku artyści wizualni zainteresowali się dźwiękiem. Pojawiła się sztuka performance oraz metamechaniczne rzeźby Jeana Tinguly’ego, filmy Bruce’a Lacey’ego i happeningi Allana Kaprowa. Artyści, tacy jak Kaprow czy Cage, eksperymentowali z zależnościami między sztuką performance a różnego rodzaju partyturą – werbalną, graficzną, tradycyjną, numeryczną. Badali, jak partytury mogą zapisywać sytuacje związane z improwizacją, niespodziewanym zdarzeniem i spontaniczną wolnością. Sprawdzali werbalne, graficzne, wizualne możliwości systemów notacji, a rezultaty tych eksperymentów przekroczyły możliwości klasycznych instrumentów.
To zamazanie granic między językiem wizualnym, pisanym a muzycznym miało zasadnicze znaczenie dla kultury postmodernistycznej kolejnych dekad. Michael Parsons napisał, że „studia nad sztuką mogą przynieść świadomość medium dźwięku i autonomicznego charakteru jego właściwości formalnych i relacjonalnych”. Spuściznę po eksperymentalnych muzykach (takich jak Brian Eno) można usłyszeć w instalacjach i na płytach w wykonaniu osób bez wykształcenia muzycznego, którzy „rzeźbią” w dźwięku.


Małgorzata Kaźmierczak

Copyright @ 2009 Urząd Marszałkowski Województwa Zachodniopomorskiego

Szanowni Państwo!

W związku z wejściem w życie w dniu 25 maja 2018 roku Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”) informujemy o zasadach przetwarzania Państwa danych osobowych. Kliknięcie przycisku „Przejdź do serwisu” oznacza zgodę na przetwarzanie danych niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania serwisu.

W związku z zapisami art. 13 oraz art. 14 ROZPORZĄDZENIA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz.U.UE. z 2016 r., L 119, poz. 1) informujemy, że Administratorem Państwa danych osobowych jest:

Województwo Zachodniopomorskie
ul. Korsarzy 34
70-540 Szczecin

Obsługę Województwa Zachodniopomorskiego prowadzi Urząd Marszałkowski Województwa Zachodniopomorskiego.

Na mocy art. 37 ust. 1 lit. a) RODO Administrator (AD) wyznaczył Inspektora Ochrony Danych (IOD), który w jego imieniu nadzoruje sferę przetwarzania danych osobowych. Z IOD można kontaktować się pod adresem mail abi@wzp.pl.

Do zakresu działania samorządu województwa należy wykonywanie zadań publicznych o charakterze wojewódzkim, niezastrzeżonych ustawami na rzecz organów administracji rządowej. Województwo Zachodniopomorskie gromadzi Państwa dane w celu realizacji zadań wynikających z przepisów prawa oraz Statutu Województwa Zachodniopomorskiego, a w szczególności z ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz.U. z 2018 r., poz. 913). Podstawa prawna przetwarzania Państwa danych wynika z szeregu ustaw kompetencyjnych (merytorycznych) oraz obowiązków i zadań zleconych przez instytucje nadrzędne wobec Województwa.

Administrator przetwarza Państwa dane osobowe w ściśle określonym, minimalnym zakresie niezbędnym do osiągnięcia celu, o którym mowa powyżej. W szczególnych sytuacjach Administrator może przekazać/powierzyć Państwa dane innym podmiotom. Podstawą przekazania/powierzenia danych są przepisy prawa (np. wymiar sprawiedliwości, administracja skarbowa, instytucje związane z obsługą szeroko pojętych funduszy unijnych, podmioty związane z obsługą sfery socjalnej – ZUS, PFRON) lub właściwie skonstruowane, zapewniające bezpieczeństwo danym osobowym, umowy powierzenia danych do przetwarzania (np. z podmiotami sektora teleinformatycznego i telekomunikacyjnego, przetwarzania danych).

Dane osobowe przetwarzane przez Województwo Zachodniopomorskie przechowywane będą przez okres niezbędny do realizacji celu dla jakiego zostały zebrane oraz zgodnie z terminami archiwizacji określonymi przez ustawy kompetencyjne lub ustawę z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257) i ustawę z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz.U. z 2018 r., poz. 217), w tym Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2011 r. w sprawie instrukcji kancelaryjnej, jednolitych rzeczowych wykazów akt oraz instrukcji w sprawie organizacji i zakresu działania archiwów zakładowych.

Każda osoba, z wyjątkami zastrzeżonymi przepisami prawa, ma możliwość:

  • dostępu do danych osobowych jej dotyczących,
  • żądania ich sprostowania,
  • usunięcia lub ograniczenia przetwarzania,
  • wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania.

Z powyższych uprawnień można skorzystać w siedzibie Administratora, pisząc na adres AD lub drogą elektroniczną kierując korespondencję na adres abi@wzp.pl.

Osoba której dane przetwarzane są na podstawie zgody wyrażonej przez tę osobę ma prawo do cofnięcia tej zgody w dowolnym momencie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej cofnięciem.

Przysługuje Państwu prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego na niezgodne z RODO przetwarzanie Państwa danych osobowych przez Województwo Zachodniopomorskie. Organem właściwym dla ww. skargi jest:

Urząd Ochrony Danych Osobowych
ul. Stawki 2
00-193 Warszawa

W zależności od sfery, w której przetwarzane są dane osobowe w Województwie Zachodniopomorskim, podanie danych osobowych jest wymogiem ustawowym lub umownym. W szczególnych przypadkach ich podanie jest warunkiem zawarcia umowy. O szczegółach podstawy gromadzenia danych osobowych i ewentualnym obowiązku lub dobrowolności ich podania oraz potencjalnych konsekwencjach niepodania danych, informowani Państwo będziecie przez wydział merytoryczny Urzędu Marszałkowskiego Województwa Zachodniopomorskiego.


Dear Sir or Madam,


in connection with the provisions of art. 13 and art. 14 of the REGULATION OF THE EUROPEAN PARLIAMENT AND OF THE COUNCIL (EU) 2016/679 of 27 April 2016 on the protection of natural persons with regard to the processing of personal data and on the free movement of such data, and repealing Directive 95/46/EC (the General Data Protection Regulation) (OJ.UE. 2016, L 119, item 1) we would like to inform you that the Administrator of your personal data is:

West Pomerania Region
ul. Korsarzy 34
70-540 Szczecin

The Marshal’s Office of the West Pomerania Region is responsible for servicing the West Pomerania Region.

Pursuant to art. 37, paragraph 1 lit. a of the General Data Protection Regulation, the Administrator (AD) has appointed a Data Protection Officer (DPO) who oversees the processing of personal data on its behalf. The DPO can be contacted at abi@wzp.pl.

The scope of the activities of the regional self-government includes the performance of regional public tasks, not reserved by the statutes for government administration bodies. The West Pomerania Region collects your data for the purpose of implementing tasks resulting from legal provisions and the Statute of the West Pomerania Region, and in particular from the Act of 5 June 1998 on the regional self-government (Journal of Laws of 2018, item 913). The legal basis for the processing of your data results from a number of competence (substantive) acts and responsibilities and tasks mandated by institutions superior to the Region.

The administrator processes your personal data to a strictly defined, minimum extent necessary for the achievement of the purpose referred to above. In special situations, the Administrator can transfer / entrust your data to other entities. The basis for the transfer / entrustment of the data includes: legal provisions (e.g. the justice system, tax administration, institutions related to servicing the broadly-defined EU funds, entities related to social services – the Social Insurance Institution, PFRON) or any correctly developed, providing personal data security, data entrustment contracts related to processing (e.g. concluded with entities from the ICT and telecommunications, data processing sectors).

The personal data processed by West Pomerania Region will be stored for the period necessary to achieve the purpose for which it was collected and in accordance with the periods of archiving specified in the competence laws or the Act of 14 June 1960 Code of Administrative Procedure (Journal of Laws of 2017, item 1257) and the Act of July 14, 1983 Act on the National Archival Resource and State Archives (Journal of Laws of 2018, item 217), including the regulation of the President of the Council of Ministers of January 18, 2011 regarding the office instruction, uniform material lists of files and instructions on the organization and scope of the operation of company archives.

Each person, with the exception of the reserved provisions of law, has the right to:

  • access the personal data concerning the person,
  • request rectification,
  • remove the data or limit the processing,
  • express objection to the processing.

The above-mentioned rights can be exercised at the Administrator's office by writing to the Administrator’s address or by e-mail, addressing correspondence to abi@wzp.pl.

The person whose data is processed on the basis of the consent expressed by this person has the right to withdraw this consent at any time without affecting the lawfulness of the processing that took place on the basis of the consent before its withdrawal.

You have the right to lodge a complaint with the supervisory body concerning the processing of your personal data by the West Pomerania Region that is not in accordance with the General Data Protection Regulation. The authority competent for the above-mentioned complaints is:

Urząd Ochrony Danych Osobowych
[Personal Data Protection Office]
ul. Stawki 2
00-193 Warsaw

Depending on the sphere in which personal data is processed in the West Pomerania Region, providing personal data is a statutory or a contractual requirement. In special cases, providing the data is a condition for the conclusion of a contract. The details of the basis for the collection of personal data and any obligation or voluntariness of the submission of it and the potential consequences of a failure to provide data shall be informed by the substantive department of the Marshal's Office of the West Pomerania Region.

Sehr geehrte Damen und Herren,


nach den Bestimmungen von Art. 13 und Art. 14 der VERORDNUNG (EU) 2016/679 DES EUROPÄISCHEN PARLAMENTS UND DES RATES vom 27. April 2016 zum Schutz natürlicher Personen bei der Verarbeitung personenbezogener Daten, zum freien Datenverkehr und zur Aufhebung der Richtlinie 95/46/EG (Datenschutz-Grundverordnung) (ABl. EU von 2016 , L 119, Pos. 1), informieren wir, dass die

Woiwodschaft Westpommern (Zachodniopomorskie)
ul. Korsarzy 34
70-540 Szczecin

Verantwortlicher für die Verarbeitung Ihrer personenbezogenen Daten ist.

Die Bedienung der Woiwodschaft Westpommern führt das Marschallamt der Woiwodschaft Westpommern.

Nach Art. 37 Abs. 1 Buchstabe a DSGVO hat der Auftragsverarbeiter einen Datenschutzbeauftragten benannt, der in dessen Namen den Bereich der Verarbeitung personenbezogener Daten überwacht. Mit dem Datenschutzbeauftragten können Sie sich kontaktieren unter der E-Mail-Adresse abi@wzp.pl.

Zum Tätigkeitsbereich der Gebietskörperschaft der Woiwodschaft gehört die Wahrnehmung öffentlicher Aufgaben in Woiwodschaftsbelangen, die nach dem Gesetz nicht den Organen der Regierungsverwaltung vorbehalten sind. Die Woiwodschaft Westpommern erhebt Ihre personenbezogener Daten für Zwecke der Realisierung von Aufgaben, die aus den Rechtsvorschriften und der Satzung der Woiwodschaft Westpommern resultieren, insbesondere aus dem Gesetz über die Gebietskörperschaft der Woiwodschaft vom 5. Juni 1998 (Gesetzblatt der Republik Polen von 2018, Pos. 913). Die Rechtsgrundlage für die Verarbeitung Ihrer personenbezogener Daten resultiert aus einer Reihe von Kompetenzgesetzen (sachlich) und den Pflichten und Aufgaben, die durch Institutionen übertragen werden, die gegenüber der Woiwodschaft übergeordnet sind.

Der Auftragsverarbeiter verarbeitet Ihre personenbezogene Daten in einem genau festgelegten, minimalen Bereich, der zur Ereichung des vorstehenden Ziels erforderlich ist. In besonderen Situationen kann der Auftragsverarbeiter Ihre personenbezogener Daten an andere Rechtsträger übermitteln oder diesen überlassen. Grundlage der Übermittlung/Überlassung der Daten sind die Rechtsvorschriften (z. B. Rechtspflege, Finanzkontrollverwaltung, Institutionen, verbunden mit der Bedienung der Fonds der Europäuischen Union, Rechtsträger, vrbundenmit der Bedienung der Sozialbelange – Sozialversicherungsanstalt ZUS, Staatlichen Fonds zur Rehabilitierung behinderter Personen (PFRON, oder entsprechend aufgebaut sind und die Sicherheit der personenbezogenen Daten, Verträge über die Überlassung der Daten (z. B. mit Rechtsträgern des IT und Telekommunikationssektors, und die Datenverarbeitung gewährleisten).

Gespeichert werden die personenbezogenen Daten, die durch die Woiwodschaft Westpommern verarbeitet werden, in einem Zeitraum, der für Zwecke der Realisierung des Ziels, für das sie erhoben wurden, erforderlich ist und der den Fristen der Archivierung entspricht, die in Kompetenzgesetzen oder in der Verwaltungsverfahrensordnung vom 14. Juni 1960 (Gesetzblatt der Republik Polen von 2017, Pos. 1257) und im Gesetz über den nationalen Archivbestand und über Archive vom 14. Juli 1983 (Gesetzblatt der Republik Polen von 2018, Pos. 217) festgelegt wurden, hierunter in der Verordnung des Ministerpräsidenten vom 18. Januar 2011 über die Kanzleileitlinie, die einheitlichen Akten-Sachregister und die Leitlinie der Organisation und des Funktionsbereichs von betrieblichen Archiven.

Jede Person hat die Möglichkeit, vorbehaltlich der nach Rechtsvorschriften vorgesehenen Ausnahmen:

  • des Zugriffs auf die personenbezogenen Daten, die sie betreffen,
  • eine Berichtigung der Daten zu verlangen,
  • die Löschung der Daten oder die Einschränkung der Verarbeitung zu verlangen,
  • einen Einspruch gegen die Verarbeitung zu erheben.

Diese Berechtigungen können Sie in Anspruch nehmen, indem Sie sich an den Auftragsverarbeiter unter der vorstehenden Anschrift oder auf elektronischem Weg an die Adresse für den Schriftverkehr abi@wzp.pl wenden.

Erfolgt die Verarbeitung mit Einwilligung, dann ist der Interessent berechtigt, seine Einwilligung zu einem beliebigen Zeitpunkt zu widerrufen, was keinen Einfluss auf die rechtmäßige Verarbeitung auf der Grundlage der Einwilligung vor deren Widerruf haben wird.

Sie sind berechtigt, bei der Aufsichtsbehörde Einspruch gegen die Verarbeitung durch die Woiwodschaft Westpommern Ihrer personenbezogenen Daten entgegen DSGVO zu erheben. Die zuständige Behörde für den vorgenannten Einspruch ist:

Urząd Ochrony Danych Osobowych (Datenschutzbehörde)
ul. Stawki 2
00-193 Warsaw

In Abhängigkeit von dem Bereich, in dem die personenbezogenen Daten in der Woiwodschaft Westpommern verarbeitet werden, ist die Bereitstellung der personenbezogenen Daten eine gesetzliche oder vertragliche Anforderung. In besonderen Fällen ist deren Bereitstellung die Bedingung für den Abschluss des Vertrags. Über Detailaspekte der Grundlage der Erhebung der personenbezogenen Daten und die etwaige Pflicht oder die Freiwilligkeit der Datenbereitstellung sowie über potenzielle Konsequenzen der Nichtbereitstellung der Daten werden Sie von der Fachabteilung des Marschallamtes der Woiwodschaft Westpommern informiert.

Przejdź do serwisu