Wydział Kultury Nauki i Dziedzictwa Narodowego

 

MalczewskiWyspaUmarych

Obiekty w ramach projektu "eMeNeS_extra_AFRYKAsy" prezentowane są w przestrzni wystawy "W afrykańskiej wiosce" w Gmachu Głównym Muzeum Narodowego w Szczecinie, ul. Wały Chrobrego 3.

Prezentacje nowych obiektów będą odbywać się w cyklu dwutygodniowym, według harmonogramu znajdującego się poniżej.

Natomiast projekt „eMeNeS_Nie(ch) żyją mistrzowie!” to wielowymiarowe działania promocyjno-edukacyjno prowadzone w trzech przestrzeniach: wirtualnej (strona internetowa MNS, portal społecznościowy Facebook.com), medialnej (na łamach lokalnej prasy) oraz „żywej” – w salach ekspozycyjnych Muzeum Narodowego w Szczecinie. Wykorzystując rocznice urodzin wybranych wielkich artystów, których prace znajdują się w zbiorach Muzeum lub w depozycie i są prezentowane na wystawach stałych i czasowych, będzie przybliżać ich twórczość i sylwetki. To unikatowy walor promocyjny kolekcji, szczególnie ważny w kontekście planów stworzenia w Muzeum Narodowym w Szczecinie Galerii Sztuki Europejskiej.

 

Projekt „eMeNeS_extra_AFRYKAsy”

 

Magiczna podróż na czarny ląd w przestrzeni wystaw afrykańskich Muzeum Narodowego w Szczecinie była (i nadal jest!) dla kilku pokoleń szczecinian pierwszą w życiu egzotyczną przygodą… W murach Muzeum Narodowego w Szczecinie, przy ul. Wały Chrobrego 3, odtworzono najprawdziwszą afrykańską wioskę, można tu także zobaczyć niezwykłe lalki, rzeźby i magiczne przedmioty. Zbiory afrykańskie Działu Kultur Pozaeuropejskich Muzeum Narodowego w Szczecinie należą do największych i najcenniejszych w Polsce. Liczą ponad 8 000 obiektów etnograficznych oraz blisko 30 000 zabytków archeologicznych. Na wystawie można oglądać jedynie ich część. W ramach projektu „eMeNeS_extra_AFRYKAsy” zaprezentowane zostaną eksponaty nie pokazywane na co dzień, skrywane w głębokich czeluściach muzealnych magazynów. Każdemu z nich towarzyszyć będą wyczerpujące opisy pozwalające w pełni poznać i sam eksponat oraz kulturę plemienia.

 

14–26 lipca 2015
Uchwyty do szpul z warsztatów tkackich, Wybrzeże Kości Słoniowej (z kolekcji Mieczysława Wiepszewskiego)

W Afryce Zachodniej tkactwo należy do męskich obowiązków. Mężczyźni używają warsztatu poziomego, który rozkładają na konstrukcji zbudowanej z drewna. Nicielnice są podwieszane do szpuli umocowanej na drewnianym uchwycie. Warsztat tkacki jest obrazem wszechświata a szpula znajduje się w jego centrum. Uchwyt do szpuli jest jedynym ozdobnie rzeźbionym elementem warsztatu tkackiego. Znajduje się na wysokości oczu tkacza. Tkacz sam zleca wykonanie uchwytu, często narzucając od razu wzór, którym będzie ozdobiony.
Uchwyty zdobione są symbolicznymi motywami nawiązującymi do czasów, gdy świat dopiero się formował. Często też spełniają rolę amuletów.

 

28 lipca – 9 sierpnia 2015
Król Béhanzin – ostatni władca Dahomeju, lalka na masce stowarzyszenia Gelede, Nago (Joruba), Benin (z kolekcji Oleńki i Denisa Nidzgorski-Gordier).

 

11–23 sierpnia 2015
Maska i lalki przedstawiające Yayorobę – symbol kobiety idealnej, Bamana, Mali (z kolekcji Oleńki i Denisa Nidzgorski-Gordier).

 

25 sierpnia – 6 września 2015
„Bóg zjaw i dusz zmarłych” – marionetka przedstawiająca jedną z masek egungun. Autor Michel Folly-Ekue Koulekpato, Togo (z kolekcji Oleńki i Denisa Nidzgorski-Gordier).

 

NIECH ŻYJĄ MISTRZOWIE!

 

W ramach projektu zaprezentowane zostały już dzieła i sylwetki Augusta Ludwiga Mosta, Vincenta van Gohga i Jaques’a Chapiro, Olgi Boznańskiej, Andrzeja Wróblewskiego, Wojciecha Gersona. Przed nami kolejne urodziny Wielkich Mistrzów, m.in. Eugena Dekkerta, Maxa Slevogta. Specjalny charakter będą miały wydarzenia związane z 500. rocznicą urodzin Lukasa Cranacha Młodszego (październik) oraz 100. – Bernharda Heiligera (listopad).

 

JACEK MALCZEWSKI (ur. 15 lipca 1854 roku)

 

W ramach kolejnej edycji projektu „Nie(ch) żyją Mistrzowie!” z okazji urodzin artysty (15 lipca) po raz pierwszy publicznie prezentujemy nowy nabytek Muzeum Narodowego w Szczecinie – obraz „Wyspa umarłych” Jacka Malczewskiego. Dzieło można oglądać od 15 lipca do 30 sierpnia 2015 w przestrzeni dedykowanej projektowi w holu, na I piętrze muzealnego gmachu przy Wałach Chrobrego.

Obraz „Wyspa umarłych” Jacka Malczewskiego stanowi wyjątkowe świadectwo międzynarodowych inspiracji w sztuce polskiej II połowy XIX wieku. Poruszany przez historyków sztuki problem związków między malarstwem Jacka Malczewskiego i Arnolda Böcklina znajduje najdobitniejszy argument w trawestacji "Wyspy umarłych" (1883, kilka wersji, np. Nationalgalerie, Staatliche Museen zu Berlin) – emblematycznego dzieła szwajcarskiego mistrza, stającego się w niemieckojęzycznym obszarze językowym ikoną kultury popularnej. Pozyskanie tego obrazu Malczewskiego do zbiorów Muzeum Narodowego w Szczecinie wpisuje się w priorytet naukowy placówki, jakim jest zabezpieczenie, opracowanie, interpretacja oraz popularyzacja polskiej i niemieckiej historii regionu, a także wzajemnych kontaktów kulturalnych.


W zbiorach MNS znajdują się inne dzieła Malczewskiego o odmiennej tematyce, a także obraz niezidentyfikowanego niemieckiego twórcy (zapewne z kręgu wrocławskiego), będący trawestacją innego znanego obrazu Böcklina "Willa nad morzem" (1863, kilka wersji, np. Neue Pinakothek, Monachium). Dwie wariacje na temat twórczości słynnego dzieła szwajcarskiego artysty – polska i niemiecka – stałyby się doskonałym pendant w przygotowywanej stałej galerii sztuki europejskiej XIX i 1. połowy XX wieku.

 

JACEK MALCZEWSKI - jeden z głównych przedstawicieli Młodej Polski. Studiował w Krakowie w Szkole Sztuk Pięknych (m.in. u Jana Matejki) oraz w École des Beaux-Arts w Paryżu. Od 1897 członek stowarzyszenia Sztuka. W latach 1897-1900 oraz 1912-21 profesor Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie.
Początkowo tworzył wiejskie sceny rodzajowe. W latach 1882-95, nawiązując do twórczości Juliusza Słowackiego i Artura Grottgera wykonał wiele realistycznych obrazów o tematyce związanej z martyrologią po powstaniu styczniowym („Niedziela w kopalni” 1882, „Na etapie” 1883, „Wigilia zesłańców” 1892), odznaczających się brunatnym, monochromatycznym kolorytem. Około 1890 roku zwrócił się do symbolizmu, tworząc odrębny styl, łączący baśniowość i realizm, operując żywą gamą barwną o dysonansowych zestawieniach.
W obrazach tych, pełnych nastroju smutku i zadumy, powracają metaforycznie ujęte treści patriotyczne i mistyczne, postaciom realnym towarzyszą często fauny, rusałki, aniołowie itp. („Introdukcja” 1890, „Melancholia” 1890-94, „Błędne koło” 1895-97, szereg wersji tematów „Zatruta studnia”, „Thanatos i Śmierć Ellenai”). Malował też świetne portrety („Hamlet polski - portret Aleksandra Wielopolskiego” 1903, „Władysław Reymont” 1905, liczne autoportrety) również o wymowie alegoryczno-symbolicznej, komponowane przeważnie na tle pejzażowym.


Twórczość Jacka Malczewskiego zaliczana jest do najwybitniejszych zjawisk nowoczesnej sztuki polskiej.

 

Copyright @ 2009 Urząd Marszałkowski Województwa Zachodniopomorskiego